Soms wordt op pijnlijke wijze duidelijk dat er een verschil is tussen grote woorden gebruiken en het in de praktijk brengen van die grote woorden. Vorige week besprak de gemeenteraad de werkcultuur in de ambtelijke organisatie. De zaken staan er niet best voor.

De termen ‘Lean’, ‘the Katwijk way’ en het streven om ‘beste dienstverlener’ te worden, is niets meer dan holle retoriek gebleken. Het was een aardig verhaal van de vorige wethouder, maar de realiteit is dat de ambtelijke organisatie feitelijk een bende is. Dure proefballonnetjes!

Angstcultuur
De feiten liegen er niet om. Onduidelijkheid over de ambities van het College, gebrekkige onderlinge communicatie, onrust over de negatieve effecten van ‘Lean’, een angstcultuur, geen aansturing, etc. De ambtelijke organisatie is niet ‘lean’ maar dus vooral ‘mean’. Uiteraard is de ambtelijke organisatie zelf het grootste slachtoffer. Een ‘angstcultuur’ masseer je niet zomaar even weg. Daarnaast hebben natuurlijk inwoners en ondernemers het nakijken. Dat een dergelijk stroef draaiende organisatie funest is voor het behoorlijk uitvoeren van beleid is duidelijk.

Een stapje harder
In het algemeen hebben veranderingen in organisaties de meeste kans van slagen als de doorsnee medewerker zich realiseert dat deze veranderingen zijn of haar werk gemakkelijker maakt. Men werkt dan net een stapje harder, het aantal ambassadeurs van de nieuwe werkwijze is groter, de kwaliteit van de werkzaamheden (bijvoorbeeld dienstverlening aan burgers, bedrijven en vrijwilligersorganisaties) neemt zienderogen toe en een slimme manager viert successen.

Tegenprestatie
Dat neemt niet weg dat ambtenaren gewoon hun verantwoordelijkheid moeten nemen als de nieuwe werkwijze slecht wordt gemanaged zoals in dit geval. Ook in tijden dat het organisatorisch niet zo lekker loopt, ontvangen ambtenaren gewoon maandelijks hun loon. Men wordt geacht daarvoor een tegenprestatie te leveren. Bijvoorbeeld door de telefoon op te nemen in plaats van te laten rinkelen, afspraken na te komen, je te verdiepen in de lokale samenleving waarvoor je werkt, een keer langs projecten te fietsen (in eigen tijd) om gevoel te krijgen bij wat je doet, etc.

Ellebogengedrag
Op vele manieren kan binnen een organisatie efficiencyvoordeel worden behaald. Het plan om via een nieuwe werkwijze – wat ook nog eens een doorlopend proces lijkt te zijn – te gaan bezuinigen op het aantal fte’s is er één in de categorie risicovol. Uiteraard is iedere afzonderlijke ambtenaar ervan overtuigd dat zijn of haar functie onmisbaar is voor de organisatie. Je stimuleert op deze manier ellebogengedrag omdat iedereen zijn of haar werk wil beschermen. Dat is logisch want de enige zekerheid die mensen hebben is dat er rekeningen moeten worden betaald.

Zonder fratsen: clean
Wat zou het toch geweldig zijn als het ambtelijk apparaat in staat wordt gesteld om zonder fratsen haar werk te doen. Een paar gratis adviezen. Haal de angstcultuurdragers eruit, bekijk het arsenaal ‘managers’ eens heel kritisch (alle reden, lijkt me) en bezie welke efficiency daar kan worden behaald. Begin bij de basis, maak een topprioriteit van gemeentelijke dienstverlening aan burgers en bedrijven – core business! – en bouw van daaruit aan een nieuwe organisatie. Dan is het ambtelijk apparaat niet langer ‘lean’ of ‘mean’, maar wordt het gewoon ‘clean’.

Constantijn T.

Comments

comments

DELEN

1 REACTIE

  1. We hebben weer leenmannen ipv leanmannen nodig. Gaven zij niet trouw en bijstand aan de leenheer? Het feodale stelsel was zo gek nog niet.

Comments are closed.