De gemeente Katwijk wil dat de zandwinning bij het Valkenburgse Meer stopt. Dat schrijft het college van burgemeester en wethouders in een brief aan de gemeenteraad. Vorig voorjaar stortte een flink deel van de oever in, vermoedelijk door de zandwinning die al jaren plaatsvindt in het meer. De exacte oorzaak van de verzakking van de oever wordt nog onderzocht, maar de gemeente heeft er geen vertrouwen in dat er in toekomst nog op veilige manier zand kan worden gewonnen.
Het deel van de oever dat vorig jaar instortte, is na negen maanden nog steeds met een hekwerk afgesloten voor het publiek. In november vorig jaar concludeerden experts wel dat het grootste deel van de andere oevers van het meer veilig is. Ingenieursbureaus onderzochten op verzoek van de Provincie Zuid-Holland de stabiliteit van de oevers.
Op 1 april van dit jaar zakte over een lengte van bijna tweehonderd meter zo’n twintig meter van de zuidoever in het water, inclusief een vissteiger en een deel van het wandelpad. Onderzoek wees uit dat dit werd veroorzaakt door de zandwinning in de recreatieplas.
Het ingezakte deel ligt in de buurt van de plek waar op bijna veertig meter diepte zand uit het meer wordt gehaald. De zandwinning ligt sindsdien stil.
Hoewel de experts dus concluderen dat de andere oevers veilig nu zijn, is Katwijk bang dat wanneer er bouwactiviteiten zouden gaan plaatsvinden dat zou kunnen veranderen. Ook hervatting van de zandwinning zou de oevers weer instabiel kunnen maken.
‘Gezien de grootschalige ontwikkelingen in de omgeving en het belang van het Valkenburgse Meer voor de regionale recreatie, is onze visie dat de zandwinning hier niet meer mee te combineren is’, schrijft het college van burgemeester en wethouders aan de raad.
Het gemeentebestuur begrijpt het belang van zandwinning voor de bouw, maar vindt dat de belangen van veiligheid, recreatie en leefbaarheid zwaarder moeten wegen. ‘Bovendien zijn wij er niet van overtuigd dat de veiligheid van de oever in de toekomst kan worden gegarandeerd. Wij vrezen voor een herhaling van de oeververzakking in de toekomst.’
In de brief geeft het gemeentebestuur ook aan dat het stoppen van de zandwinning juridisch ingewikkeld is. Zandwinner Xella heeft een vergunning en een concessie waarin de zandwinning is vastgelegd. Het stopzetten van de vergunning wordt mogelijk een kostbare zaak.
Het herstel van de ingestorte oever wordt als het goed is dit jaar afgerond. Tegelijkertijd wil Katwijk in gesprek met de provincie over de toekomst van het Valkenburgse Meer. Onderdeel van die gesprekken zal volgens het gemeentebestuur ook het stopzetten van de zandwinning zijn. Volgens de huidige vergunning mag in ieder geval nog tot in 2028 zand uit het meer worden gehaald.
Ook wil Katwijk in gesprek met de provincie over de toekomst van alle ondernemers in gebied, zoals Brasserie Buitenhuis en de surfschool. Die moeten net als het Smalspoormuseum gewoon door kunnen gaan met activiteiten, vindt de gemeente Katwijk.
De provincie Zuid-Holland heeft zandwinner Xella inmiddels aansprakelijk gesteld voor de schade die ontstond toen vorig jaar een deel van de oever inzakte. Hoe groot die schade precies is, is nog onduidelijk.
