Met warme woorden, persoonlijke anekdotes en een gemeentelijke erepenning heeft Katwijk dinsdagavond afscheid genomen van wethouders Jacco Knape en Emile Soetendal. De een was twaalf jaar lang een vertrouwd gezicht binnen het gemeentebestuur, de ander zette zich vier jaar lang in voor zorg en welzijn. Tijdens een bijzondere gemeenteraadsvergadering spraken collegeleden, raadsleden en burgemeester Nathanaël Middelkoop hun waardering uit voor beide bestuurders. Voor Knape kreeg die waardering een bijzonder vervolg met de uitreiking van de gemeentelijke erepenning.
De meeste toespraken maakten duidelijk dat Knape en Soetendal ieder op hun eigen manier een stempel hebben gedrukt op het gemeentebestuur. Waar Knape werd geroemd om zijn zichtbaarheid, verbindende stijl en lange staat van dienst, werd Soetendal geprezen om zijn inhoudelijke kennis, rust en aandacht voor inwoners die zorg nodig hebben.
‘Je zag niet de busjes, maar de kinderen’
Fractievoorzitter Sonny Spek van DURF stond stil bij de vier jaar waarin hij nauw samenwerkte met Soetendal. Hij herinnerde zich nog goed de gesprekken voorafgaand aan diens aantreden als wethouder.
‘Het voelt als een eeuwigheid geleden dat ik bij je thuis op de bank zat. We spraken over de verkiezingen, de uitslag en mogelijke coalities. Uiteindelijk gaf je aan dat je wethouder wilde worden. Maar je had één voorwaarde: ik wil het alleen doen als het het sociaal domein is.’ Volgens Spek typeerde die keuze de bestuurder die Soetendal vervolgens bleek te zijn. ‘Je wilde iets doen voor inwoners en goede zorg bieden. De centrale opgave waar je voor stond was dat inwoners de beste zorg krijgen die ze nodig hebben. Daar schuilt een hele wereld aan verantwoordelijkheid achter.’
Hij noemde het leerlingenvervoer als voorbeeld. ‘Veel mensen zien de busjes van Noot rijden. Jij zag vooral de kinderen. Samen met ouders, scholen en gemeenten trok je naar Den Haag om aandacht te vragen voor de problemen.’ Ook op andere terreinen zocht Soetendal volgens Spek naar oplossingen.
‘Je kwam in actie rond gezondheid en werkte samen met het LUMC om mensen te bereiken die risico lopen op melanoom. Voor sommige families was dat van levensbelang.’
Een ander dossier waarbij zijn rol volgens Spek onderbelicht bleef, was de invoering van de nieuwe afvalinzameling. ‘Het ging niet vanzelf, maar het is beter verlopen dan verwacht. Dat komt omdat jij je achter de schermen persoonlijk hebt ingezet om het te laten slagen. Zonder jou was dat niet gelukt.’
(foto Rokki Fotografie)
Rustige bestuurder met DURF
Ook nestor van de raad Wim van Duijn sprak lovende woorden over Soetendal. ‘Je kenmerkte je door je enthousiaste, rustige en filosofische manier van spreken.’ Toch zag Van Duijn ook een andere kant. ‘Eén keer werd je echt vurig. Dat was tijdens discussies over beschuldigingen dat de eigen fractie zou worden voorgetrokken. Dat vond je onheus. Toen werd de onverstoorbare wethouder ineens behoorlijk pittig.’
Volgens hem was Soetendal niet alleen een wethouder van DURF, maar ook een wethouder mét durf. ‘Je durfde stevig stelling te nemen om andere bestuurslagen in beweging te krijgen. Die inzet is gewaardeerd en terecht.’ ‘Na vier jaar wethouderschap mag je gaan genieten van de anonieme rust van een ambteloos burger. Ontwethouderen noem ik dat. Afkicken. Neem rust, vraag hulp, eet gezond en luister naar je lichaam. Dat is een gratis doktersadvies.’
‘Het gaat om mensen’
In zijn eigen afscheidswoord keek Soetendal vooral terug op de mensen die hij ontmoette. ‘Als wethouder welzijn heb ik heel veel mensen ontmoet. Niet zozeer in het zicht, maar juist daar waar het er werkelijk toe doet.’ Volgens hem leerde die ervaring hem een belangrijke les. ‘Wat je leert is luisteren en niet oordelen. Zorgen laten zich niet vangen in cijfers en euro’s. Het gaat om mensen waar je het voor doet.’
Hij noemde Katwijk een gemeente met een eigen karakter. ‘Katwijk is een gemeente met een eigen smoel. En dat is goed. Houd dat vast. Een gemeente waarin mensen naar elkaar omzien en zoeken naar wat ons verbindt.’ Voor raad en college had hij nog een laatste advies. ‘Doe regionaal wat nodig is, maar houd lokaal de ruimte. Veel vraagstukken vragen om samenwerking. Maar lokaal maak je het verschil voor je inwoners.’
Van noodgreep naar twaalf jaar wethouder
Waar Soetendal na vier jaar afscheid neemt, sluit Knape een periode van twaalf jaar af. Volgens Wim van Duijn had niemand bij zijn aantreden kunnen vermoeden dat het zo lang zou duren.
‘In 2014 bleek er geen wethouderskandidaat beschikbaar te zijn bij de SGP. Toen werd gekeken naar een nieuw raadslid: Jacco Knape. Het leek een noodgreep, maar bleek een gouden greep.’
Van Duijn haalde een groot aantal dossiers aan waarbij Knape betrokken was. Van de strijd tegen windmolens op zee tot de Bubble Barrier, de bibliotheek en de financiële uitdagingen van de gemeente. ‘Je was overal bij. Op televisie, op sociale media, in de krant en natuurlijk ook in het echt. Hoeveel bomen zouden er nodig zijn geweest voor alle krantenpapier dat aan jou besteed is?’
Overal aanspreekbaar
De meest persoonlijke bijdrage kwam van wethouder Gerard Mostert, die twaalf jaar lang met Knape samenwerkte. ‘Ga je met Jacco lopend of op de fiets door Katwijk, dan kun je rekenen op extra reistijd. Als Jacco door het dorp gaat, moeten altijd mensen hem even spreken. Hij groet iedereen.’ Volgens Mostert zat daarin precies de kracht van de vertrekkende wethouder. ‘Hij ziet mensen als eerste. Mensen als Jacco zijn belangrijk voor de democratie. Mensen die echt onderdeel zijn van de samenleving.’ Zijn inzet voor ondernemers, scholen en de visserij kwam daarbij regelmatig terug. ‘Elke ondernemer in Katwijk kent Jacco. Hij ging voor hen naar de provincie. En de visserij zit hem in het bloed.’
Toch was er ook ruimte voor humor. ‘Wat is er eigenlijk mis met Jacco? Dat vroeg ik me af. Nou, hij werd bijna nooit boos. Dan zat ik al te koken en zei Jacco: “Ik voel dat er dingen gebeuren vanbinnen waardoor het mij beter lijkt dit gesprek later voort te zetten.”’ Ook zijn kledingstijl en beroemde lach kwamen voorbij. ‘Je was met afstand het best geklede collegelid. En die schaterlach hoorde je al op honderd meter afstand.’
(foto Rokki Fotografie)
Verantwoordelijkheid nemen
PvdA-raadslid Matthijs van Tuijl prees vooral de bestuurlijke kwaliteiten van Knape. ‘Hij kijkt niet naar partijgrenzen, maar vooral naar mensen.’ Van Tuijl herinnerde zich hoe de samenwerking niet altijd eenvoudig begon. ‘Binnen twee jaar lag er al een motie van wantrouwen. Voor een beginnend wethouder is dat niet prettig’, met een knipoog naar zijn eigen aanstaande wethoudersschap.
Juist toen maakte Knape indruk. ‘Bij de discussie over Haven fase 2 ging hij naast toenmalig wethouder Krijn van der Spijk zitten. Niet alleen letterlijk, maar ook bestuurlijk. Hij trok verantwoordelijkheid naar zich toe.’ Volgens Van Tuijl typeerde dat de bestuurder die Knape werd. ‘Ik ben hem juist gaan waarderen op de momenten dat het moeilijk werd.’
Hoogste gemeentelijke waardering
Aan het einde van de bijeenkomst volgde nog een verrassing voor Knape. Burgemeester Nathanaël Middelkoop maakte bekend dat het college had besloten hem de gemeentelijke erepenning toe te kennen.
‘Daarom heeft het college besloten jou de gemeentelijke erepenning te overhandigen als dank voor twaalf jaar bestuurlijke inzet voor onze gemeente. Mede namens de samenleving, als dank voor alles wat je voor onze gemeente, inwoners en ondernemers hebt gedaan.’
Volgens Middelkoop is sprake van uitzonderlijke verdiensten. ‘De gemeentelijke erepenning wordt toegekend aan personen die actief zijn geweest voor de gemeenschap en activiteiten hebben ontplooid die de bekendheid van Katwijk hebben bevorderd. Dat is op jou zeker van toepassing.’
‘Blijf luisteren’
Knape zelf keek terug op een periode met hoogte- en dieptepunten. ‘Natuurlijk ben ik trots op de scholen, op de ondernemers, op een goede financiële basis, op het groen en op de wijken.’ Maar hij noemde ook zaken die hem teleurstelden. ‘Ik ben teleurgesteld over het lange proces rond de bibliotheek, over het niet doorgaan van het erfgoedcentrum en over het lange traject van goede huisvesting voor de UNI.’
Ondanks die teleurstellingen overheerst dankbaarheid. ‘Ik heb dit werk mogen doen en vond het een eer om ambassadeur van Katwijk te zijn.’ Tot slot richtte hij zich nog eenmaal tot de gemeenteraad en het college. ‘Blijf benaderbaar voor de inwoners. Katwijk groeit door, maar ga niet op afstand van inwoners staan.’ Volgens hem begint goed bestuur met luisteren. ‘We kunnen niet alles oplossen. Maar ga in gesprek over die boom die overlast geeft. Ga in gesprek als mensen zich onveilig voelen. Begin met luisteren en wees eerlijk over wat wel en niet kan.’
Donderdag nemen Knape en Soetendal officieel afscheid tijdens de raadsvergadering waarin ook de nieuwe wethouders worden geïnstalleerd.
