Van mediapartner Omroep West, Mark Kool.
Terwijl de gemeenteraad zich donderdag nog uit moet uitspreken over de daadwerkelijke komst van farmaceut Eli Lilly naar Katwijk, lijkt de praktijk op de grond al mijlenver vooruitgelopen op de democratische besluitvorming. Bedrijven en (bedrijfs)woningen zijn de afgelopen tijd uitgekocht. Het voormalig glastuingebied van zo’n twintig hectare in Zijlhoek-De Woerd moet zo snel mogelijk bouwrijp zijn.
Bij het kwekersbedrijf van Snoeker Potplanten zijn de sloopwerkzaamheden in volle gang. De kassen worden afgebroken om plaats te maken voor Eli Lilly. Op de plek van het kwekersbedrijf komen vooral parkeerplekken voor de medicijnfabriek en een bezoekerskantoor.
Verderop, op andere opgekochte tuinbouwgronden, komt de fabriek van de farmaceut te staan. Voor de lokale kwekers betekent de deal een abrupt, maar niet onwelkom einde van een tijdperk. Richard Snoeker, eigenaar van Snoeker Potplanten, runt zijn bedrijf al 31 jaar op deze locatie, maar zegt dat er voor de traditionele glastuinbouw hier geen toekomst meer is.
Geen toekomst voor glastuinbouw in het gebied
‘De regels zijn de afgelopen jaren enorm veranderd’, legt Snoeker uit. ‘Als je duurzaam wilt kweken, moet je overstappen op aardwarmte, maar dat bleek hier simpelweg niet mogelijk.’ Opvallend is dat de komst van de farmaceutische fabriek aanvankelijk helemaal niet het scenario was waar de grondeigenaren op inzetten. Samen met ontwikkelaar RED Company en collega-kwekers in het gebied diende Snoeker enkele jaren geleden een grootschalig herontwikkelingsplan voor het gebied in. Onder de naam ‘Tuynvoort’ had het consortium er een complete woonwijk van zo’n 2000 woningen voor ogen. Hoewel er destijds gesprekken werden gevoerd met het gemeentebestuur, verdween het plan geruisloos in een la.
Alternatieve route
‘Het is nooit in de gemeenteraad besproken en we hebben er nooit een duidelijke verklaring voor gekregen’, blikt Snoeker terug. Omdat de gemeentelijke besluitvorming vastliep en ondernemers niet konden blijven wachten, zocht de ontwikkelaar contact met de provincie Zuid-Holland en de landelijke overheid. Via die weg kwam Eli Lilly in het vizier. Voor de Amerikaanse farmaceut is de strategische ligging van de gronden nabij het Leiden Bio Science Park en Schiphol ideaal. De snelheid waarmee het miljardenproject nu van de grond komt, wekt wel verbazing. Waar bouwprocedures vaak jaren kunnen slepen, gaat het hier met een ongekende vaart.
Ruime regelingen
Kweker Rodewijk, die aanvankelijk tot volgend jaar mocht blijven, heeft onlangs te horen gekregen dat hij zijn terrein al per 1 september moet hebben verlaten. Op 1 januari moeten volgens Snoeker alle opgekochte woningen en bedrijven tegen de vlakte zijn. De uitkoopregelingen zijn volgens betrokkenen ruimhartig en bieden de stoppende of verhuizende ondernemers en bewoners het benodigde kapitaal voor de toekomst. Snoeker hoeft als enige kweker zelf niet volledig te wijken; hij blijft aan de rand van het gebied wonen. De kweker heeft al een idee voor het kleine stukje grond dat hij behoudt: ‘Ik wil hier een hotel voor planten beginnen. Ondernemers kunnen in de winter hun kostbare buitenplanten bij mij stallen, zodat ik ze kan verzorgen en laten overwinteren. In het voorjaar halen ze die weer op.’
‘Project wordt ons door de strot geduwd’
Tachtig meter verderop, aan de Zonneveldslaan, is de sfeer beduidend minder optimistisch. Omwonende Anneke Rosingh kijkt met angst naar de naderende bouwput. Zij koos destijds bewust voor deze locatie vanwege de rust en het vrije uitzicht. Dat er nu een ‘chemische megafabriek’ in dit woon- en recreatiegebied wordt geplaatst, is voor haar onbegrijpelijk. ‘Dit project wordt de omwonenden gewoon door de strot geduwd’, zegt Rosingh. ‘Er zijn wel voorlichtingsavonden geweest, maar je ziet pas echt wat er gebeurt als het te laat is. Dit was altijd een rustgebied voor dieren. Hun leefruimte wordt nu hardhandig afgenomen en steeds verder weggedrukt.’
Katwijkse politiek positief ondanks zorgen
De Katwijkse politiek is daarentegen positief over de komst van Eli Lilly. Het bedrijf wil maar liefst 2,6 miljard euro investeren in de nieuwe fabriek. De medicijnfabriek levert 500 arbeidsplekken op en geeft een impuls aan de plaatselijke economie. Maar er zijn ook zorgen over de vestiging van Eli Lilly in Katwijk. Zo wordt er gewezen op de extra druk op de toch al krappe woningmarkt, aantasting van natuur in het gebied en de infrastructuur rond de fabriek. Op dit laatste punt wil de Katwijkse gemeenteraad toezeggingen van de landelijke overheid.
Zonder geld voor infrastructuur geen Eli Lilly
De gemeenteraad heeft de hakken in het zand gezet en eist voor de raadsvergadering van 18 juni harde financiële garanties van het Rijk voor de aanpak van de infrastructuur. De omliggende wegen, in het bijzonder rond de Molentuinweg, slibben nu al regelmatig dicht. Zolang er geen Rijksgeld komt voor verkeersaanpassingen, weigert de raad definitief akkoord te gaan. Of het Rijk met geld over de brug komt is nog onduidelijk. En daarmee kan de raadsvergadering donderdag nog wel eens spannend worden.
‘Zal wel loslopen’
Buurtbewoonster Rosingh steunt die harde lijn, maar vindt dat de multinational zelf ook de portemonnee moet trekken: ‘Het bedrijf veroorzaakt straks de logistieke problemen, dus zij moeten er ook voor opdraaien.’
Kweker Snoeker schat de soep daarentegen minder heet in. Snoeker: ‘Het grootste knelpunt voor de N206 zal de bebouwing van Valkenhorst zijn. Dit loopt al 20 jaar en als het goed is hebben de gemeente en provincie daar rekening mee gehouden bij de aanleg van de nieuwe weg.’
