In het gemeentehuis ging het donderdagavond niet over abstracte doelen of dikke beleidsnota’s, maar over radiatorfolie, volle stroomnetten en een voetbalclub die bijna gasloos draait. Tijdens een rondetafelgesprek liet de gemeenteraad zich bijpraten door gebruikers van het energiebeleid, die vertelden hoe verduurzaming er in de praktijk echt uitziet.
Aan tafel zaten vertegenwoordigers van een energiecoöperatie, ondernemers, een sportvereniging en een VvE. Zij maakten duidelijk dat energietransitie niet alleen een technische opgave is, maar vooral een kwestie van doen, meten en volhouden.
Eerst gedrag, dan techniek
Volgens Loek van Driel van de Katwijkse Energiecoöperatie begint verduurzaming zelden met grote investeringen. ‘Meten is weten’, stelde hij. Met warmtescans, energiespreekuren en advies aan huis worden bewoners bewust van hun eigen gedrag. Dat leidt vaak tot simpele ingrepen, zoals het plaatsen van tochtstrips of het anders instellen van de cv-installatie.
Die aanpak werkt. In de bebouwde omgeving van Katwijk is het energieverbruik sinds 2010 met 32 procent gedaald. Huishoudens gebruiken beduidend minder gas en stroom.
Ondernemers willen wel, maar…
Waar inwoners vaak met kleine stappen vooruitgang boeken, lopen ondernemers tegen andere grenzen aan. Nico Dijkdrent van ParkVision schetste een beeld van bedrijven die willen verduurzamen, maar vastlopen door netcongestie, hoge investeringen en onduidelijke regelingen. ‘Het moeilijkste is beginnen’, zei hij. ‘Zeker als je er alleen voor staat.’
Samenwerking blijkt daarbij cruciaal. Door collectief op te trekken, kunnen kosten meer dan halveren en ontstaat er ruimte om toekomstbestendig te blijven. Voor kleine ondernemers en zzp’ers is dat extra belangrijk, omdat zij vaak tussen wal en schip vallen bij subsidieregelingen.
Voetbalclub
Een concreet voorbeeld kwam van FC Rijnvogels. De voetbalvereniging leende geld om te investeren in verduurzaming en stapte, naast zonnepanelen, over op een warmtepomp. Het resultaat is direct merkbaar. De energierekening daalde met ruim duizend euro per maand. Daardoor hoefde de contributie niet omhoog.
Volgens voorzitter Marcel van Duijn draait de club nu voor 95 procent zonder gas. Volledig gasloos wordt lastig, maar de besparing is groot genoeg om de contributie gelijk te houden. ‘Dan weet je waarvoor je het doet.’
Duurzame flat
Ook VvE Vijverhof, de flat tegenover het gemeentehuis, liet zien dat verduurzaming geen kwestie is van één grote ingreep. De bewoners begonnen met het meten van het stookgedrag per woning, plaatsten zonnepanelen voor de algemene voorzieningen en vervingen oude kozijnen door kunststof met triple glas. Later volgden accu’s en een zonneboiler, zodat opgewekte energie slimmer wordt benut.
Het streven is ambitieus: in de zomerperiode geen gas en geen stroom gebruiken. Voorzitter Jaap Barnhoorn benadrukte dat vooral inzicht en gedragsverandering daarbij het verschil maken.
Voor de raad was het gesprek vooral bedoeld om te horen waar het gemeentelijk energiebeleid helpt en waar het schuurt. Raadslid Carin Tawfik: ‘Als raad hebben we verschillende instrumenten ontwikkeld voor inwoners, bedrijven en verenigingen. Dat ziet er heel overzichtelijk uit, maar is dat ook zo? Beleid levert pas iets op als het in de praktijk werkt.’
