Een meerderheid van de gemeenteraad van Katwijk heeft donderdag 1 oktober een referendum over Eli Lilly tegengehouden. SGP, DURF, VVD, PRO, ChristenUnie en D66 vinden dat inwoners weinig hebben aan een volksraadpleging als het besluit waarop die betrekking heeft al eerder genomen moet worden. CDA, KiesKatwijk en GemeenteBelangen wilden het referendum wel doorzetten.
Dat leverde een opvallend debat op. Vooral partijen die eerder voorstander waren van het referendum als middel om inwoners meer invloed te geven, moesten uitleggen waarom zij nu tegenstemden.
DURF was een van die partijen. Fractievoorzitter Schuurman sprak van een ‘verlies-verliessituatie’. Een referendum houden nadat het besluit is genomen, vindt zijn fractie uiteindelijk schadelijker dan het verzoek nu afwijzen. ‘Het liefst zouden we de inwoners raadplegen, maar we zien dat het niet gaat vanwege die wettelijke termijnen.’
Ook D66 worstelde daarmee. ‘Ik zeg niet voor niets dat dit pijn doet’, zei raadslid Boland. De partij wees erop dat de gemeente bij de vergunningprocedure te maken heeft met landelijke regels en termijnen.
Verzoek was gewoon op tijd
Aan de initiatiefnemers lag het volgens de referendumcommissie niet. Zij hebben hun verzoek volgens voorzitter Van Holsteijn correct en tijdig ingediend. De benodigde handtekeningen waren zelfs vóór de deadline binnen.
Ook het argument dat de kwestie slechts een klein gedeelte van Katwijk raakt, ging volgens de commissie niet op. ‘De betrokkenheid en de beleving van het onderwerp is groot’, aldus Van Holsteijn.
Het probleem ontstond ergens anders. Voor de vergunningprocedure gelden wettelijke termijnen, terwijl een referendum veel meer tijd nodig heeft. Als het referendum doorgaat, moeten eerst opnieuw handtekeningen worden verzameld. Daarna moet de raad opnieuw een besluit nemen en moet de stemming worden georganiseerd.
Wethouder Mostert meldde dat Eli Lilly is gevraagd of het bedrijf bereid was met uitstel in te stemmen. Het antwoord was nee. Het bedrijf houdt volgens de wethouder vast aan zijn planning, die is gebaseerd op de geldende Nederlandse procedures.
‘Het wekt verwachtingen’
Juist dat de referendumprocedure correct is gevolgd, was voor het CDA reden om het verzoek wél te honoreren.
‘Het is er nou eenmaal. En dat wekt verwachtingen’, zei CDA-raadslid Tensen over het referendum. Zijn fractie is zelf geen uitgesproken voorstander van het instrument, maar vindt dat inwoners erop moeten kunnen vertrouwen dat vastgesteld beleid ook wordt toegepast.
GemeenteBelangen wees op de belangstelling voor het referendum. Volgens de fractie werden ondanks problemen met de website in korte tijd honderden steunbetuigingen verzameld.
KiesKatwijk zocht de oplossing bij de vergunning zelf. Raadslid Schrijvers stelde voor daar eerst negatief over te adviseren en vervolgens het referendum af te wachten.
Daarvoor was onvoldoende steun.
VVD wil verder gaan
De discussie kreeg nog een staartje toen de VVD aankondigde de referendumverordening zelf ter discussie te willen stellen. De partij was al geen voorstander van het instrument.
Op de vraag waar een aangekondigde motie van de VVD ongeveer op neerkomt, was raadslid Hoek duidelijk: ‘Schaf het liefst morgen af.’
De referendumverordening wordt sowieso geëvalueerd. Ook de referendumcommissie wil daarbij terugkomen op de situatie rond Eli Lilly. Volgens Van Holsteijn is de botsing tussen de procedures voor een lokaal referendum en de Omgevingswet voor zover de commissie
weet niet eerder voorgekomen.
Uiteindelijk stemden SGP, DURF, VVD, PRO, ChristenUnie en D66 tegen het houden van het referendum. CDA, KiesKatwijk en GemeenteBelangen wilden het verzoek wel inwilligen.
Daarmee eindigde de referendumprocedure.














